قلعه کل کوه قاین

0 104

مقدمه
خراسان جنوبی که در گذشته به قهستان )کوهستان ( که تا اواخر دوره تیموری بدین نام معروف بوده، که در حال حاضر دارایدارای یازده شهرستان، شامل:بیرجند،فردوس،قاین،خوسف،بشرویه،طبس،سرایان،نهبندان،سربیشه،زیرکوه و درمیان، می باشد.در حال حاضر قلاع ثبتی و شناسایی در استان خراسان جنوبی بیش از ۱۷۳ قلعه میباشد که نیازمند بررسی های باستان شناسی است. در این گزارش تاریخی به معرفی موردی قلعه کل کوه قاین در شهرستان قاین میپردازیم . موقعیت جغرافیایی قلعه کوه قاین در پنج کیلومتری شهرستان قاین در شمال استان خراسان جنوبی و در شرق فلات ایران واقع است. موقعیت جغرافیایی این شهرستان ۳۳ درجه و ۳۴ دقیقه طولی و ۵۹ درجه و ۱۰ دقیقه عرضی و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۳۲ متر می
باشد)پایان،م، ۳۳۵:۱۳۳۹ (. جغرافیای تاریخی براساس متون تاریخی، پس از فتح الموت،حسن صباح،قاضی حسین قاینی را مامور ساخت تا زادگاهش قهستان به دعوت مردم به دین اسماعیلی بپردازد. خشکی این ناحیه قهستان و اقتصاد مبتنی بر کشت وکار روستایی که به صورت پراکنده در میانه کوه های کم ارتفاع قهستان وجود داشت، باعث گردیده بود تا قهستان به صورت مامن خوبی برای ادیان مختلف باشد و عدم وجود شهرهای بزرگ وروستاهای آباد، تقریبا منطقه را از طمع وگزند حملات دشمنانی که طمع مال و مکنت حمله میکردند مصون می داشت.تصرف دُرُهو ورود قاضی حسین قاینی در حقیقت تجدید دعوت جدید اسماعیلی بود و قبل وی خواجه ادیب محمد سجزی این مقام را عهده دار بود.(زبده التواریخ،ص ۱۴۳ )
در سال ۶۵۴ ق هلاکو پس از چندین حمله به کلی بساط اسماعیلیان و قلاع آنان را از قهستان برچید .هر چند که در ایام بعد تحرکاتی انجام گرفت ولی این تحرکات در مقیاس محلی سرکوب شد. ویژگی معماری قلعه بر فراز یکی از قله های غربی رشته کوه اباذر با جهت شمال شرقی- جنوب غربی احداث شده است. کشیدگی قلعه و طول زیاد قلعه نسبت به عرض آن به دلیل وضعیت طبیعی کوه است. ورود به قلعه از قسمت شمال شرق آن و از مسیر دره ای که در جنوب قلعه قرار دارد امکان پذیر است. در مسیر این دره آثار دیوار سنگی به چشم می خورد که ارتباط بین دو سوی دره را قطع می کند. در کنار ورودی قلعه برجی سنگی با پلان دایره و پس از آن اطاقک نگهبان و سپس یک راهرو ارتباطی با پوشش جناغی سنگی و در دو طرف راهرو، اطاقهایی قرار دارند. این بخش قلعه دارای دو طبقه است که از طبقه فوقانی آثار دیوارها هنوز باقی هستند. مجموعه ورودی قلعه به صورت یک پیش آمدگی از باروی قلعه ساخته شده
تا اشراف کامل به دره و مسیر ورودی داشته باشد.

مجتبی جانفدا/ دانشجوی کارشناسی
ارشد باستان شناسی
Mojtaba.janfada1@gmil.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.